Czym jest terapia poznawczo-behawioralna?

Terapia poznawczo-behawioralna (cognitive-behavioral therapy – CBT) to podejście terapeutyczne, które pomaga lepiej zrozumieć związek pomiędzy myślami, emocjami i zachowaniem. W CBT wychodzimy z założenia, że to nie same wydarzenia decydują o tym, jak się czujemy, ale sposób, w jaki je interpretujemy. Każdy z nas nadaje znaczenie temu, co go spotyka – często w sposób automatyczny, bez większej refleksji. Te automatyczne interpretacje mogą jednak prowadzić do napięcia, lęku, smutku lub poczucia utknięcia.

W terapii poznawczo-behawioralnej przyglądamy się temu, jak myśli wpływają na emocje i codzienne decyzje. Zauważamy powtarzające się schematy myślenia, które z czasem mogły stać się źródłem cierpienia. Celem terapii nie jest „pozytywne myślenie”, lecz rozwijanie bardziej realistycznego, elastycznego i życzliwego spojrzenia na siebie oraz swoje doświadczenia.

 

CBT ma strukturę i jasno określony kierunek, ale jednocześnie jest dopasowywana do indywidualnych potrzeb osoby zgłaszającej się na terapię. Skupia się głównie na aktualnych trudnościach, z którymi ktoś mierzy się tu i teraz, przy jednoczesnym zrozumieniu, skąd te trudności mogły się wziąć.

 

Jak wygląda praca terapeutyczna?

Proces terapeutyczny w nurcie poznawczo-behawioralnym jest przejrzysty i oparty na współpracy. Od początku wiesz, nad czym pracujemy i w jakim kierunku zmierzamy. Wspólnie z terapeutą ustalane są cele terapii oraz obszary, które wymagają zmiany lub lepszego zrozumienia. Terapia CBT jest jednym z najlepiej przebadanych nurtów psychoterapii, a jej skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych.

 

Podczas spotkań terapeuta jest aktywnie zaangażowany w proces. Sesje mają formę dialogu – rozmowy, w której jest przestrzeń na zadawanie pytań, zatrzymywanie się przy trudnych momentach i wspólne poszukiwanie sensu. Jedną z często stosowanych metod jest dialog sokratejski, polegający na takim prowadzeniu rozmowy, aby osoba w terapii mogła sama przyjrzeć się swoim przekonaniom i sprawdzić, na ile są one pomocne lub prawdziwe. Często prowadzi to do odkrycia, że niektóre myśli są zbyt surowe, jednostronne albo niesprawiedliwe wobec samego siebie.

 

W terapii poznawczo-behawioralnej ważną rolę odgrywa także praca własna pomiędzy sesjami. Może to być na przykład obserwowanie swoich myśli i emocji, prowadzenie dziennika myśli automatycznych czy wykonywanie prostych ćwiczeń ustalonych wspólnie z terapeutą. Dzięki temu zmiany nie ograniczają się wyłącznie do gabinetu, lecz stopniowo przenoszą się na codzienne życie.

 

Ile trwa terapia poznawczo-behawioralna?

Terapia poznawczo-behawioralna jest uznawana za terapię krótkoterminową. W zależności od rodzaju trudności, ich nasilenia oraz indywidualnych potrzeb, proces terapeutyczny trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu sesji. Na początku spotkania odbywają się najczęściej raz w tygodniu. W miarę postępów możliwe jest stopniowe wydłużanie przerw między sesjami, np. do spotkań co dwa tygodnie. Każda sesja trwa 50 minut.